भारतीय लोकसभा चुनावमा मुस्लिम : प्रतिनिधित्वको अभाव

भारतीय लोकसभा चुनावमा मुस्लिम : प्रतिनिधित्वको अभाव

राजनीतिशास्त्री गिल्स भर्नियर्सले हालैका भारतीय लोकसभा चुनावमा मुस्लिम उम्मेदवारहरूको समीक्षाले भारतीय राजनीतिमा मुस्लिम समुदायको सीमित प्रतिनिधित्व देखाएको छ। भारतको कुल जनसंख्याको १४.२ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको मुस्लिम समुदायको राजनीतिक प्रभाव न्यून रहेको छ। सत्तारुढ एनडिए गठबन्धनमा ५४१ उम्मेदवारमध्ये केवल ०.७ प्रतिशत मुस्लिम उम्मेदवार छन् भने विपक्षी भारत गठबन्धनमा ७.२ प्रतिशत मुस्लिम उम्मेदवार छन्। यो प्रतिनिधित्वको अभावले मुस्लिम समुदायको निर्णयकारी शक्ति कमजोर देखाएको छ।

भारतीय जनता पार्टी (भाजपा)ले ४४१ उम्मेदवारमध्ये केवल एक मुस्लिम उम्मेदवार (०.२ प्रतिशत) उठाएको छ। कांग्रेसले ३२८ उम्मेदवारमा १९ मुस्लिम उम्मेदवार (५.८ प्रतिशत) उठाएको छ भने समाजवादी पार्टी र तृणमूल कांग्रेसले क्रमशः ६.५ प्रतिशत र १४.३ प्रतिशत मुस्लिम उम्मेदवार उठाएका छन्। यी तथ्यांकहरूले भारतीय राजनीतिमा मुस्लिम समुदायको सीमित प्रभाव र यथेष्ट प्रतिनिधित्वको अभावलाई स्पष्ट रूपमा देखाउँछ। मुस्लिम उम्मेदवारहरूको यो न्यून संख्या भारतको विविधतापूर्ण जनसांख्यिक संरचनालाई सही रूपमा प्रतिनिधित्व गर्न असमर्थ छ।

मुस्लिम समुदायले सामान्यतया भाजपालाई विरोध गर्ने मतदान रणनीति अपनाए पनि यो प्रभावकारी साबित भएको छैन। भाजपाले हिन्दु एकता र ओबीसी समुदायका नेताहरूलाई जोड दिँदै मुस्लिम उम्मेदवारहरूको संख्या घटाएको छ। उत्तर प्रदेशमा मुस्लिमहरूको २० प्रतिशत हिस्सा हुँदाहुँदै पनि, भाजपाले लगभग ५० प्रतिशत मत पाउन सक्षम भएको छ। हिन्दु र मुस्लिम मतहरूको विभाजनले मुस्लिम राजनीतिक प्रभावलाई थप कमजोर बनाएको छ। यसले भाजपालाई मुस्लिम समुदायको समर्थन विनै चुनाव जित्न सकिने प्रमाणित गरेको छ।

धर्मनिरपेक्ष दलहरूले मुस्लिम मतलाई विश्वस्त मान्दै पर्याप्त प्रतिनिधित्व नदिने प्रचलन छ। यी दलहरू मुस्लिम मतहरूमा निर्भर रहँदा अन्य मतदातालाई प्राथमिकता दिन्छन्। जसका कारण मुस्लिम समुदायको राजनीतिक विकल्प सीमित हुन्छ। यो समस्या समाधान गर्न भारतीय मुस्लिम समुदायले सामूहिक राजनीतिक सहभागितामा जोड दिनुपर्छ, केवल समुदाय-आधारित मतदान रणनीतिमा सीमित नभई व्यापक प्रतिनिधित्वमा ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्छ। सामूहिक रूपमा सोच्ने र मतदान गर्ने क्षमताले मात्र मुस्लिम समुदायको राजनीतिक शक्ति बढाउन मद्दत गर्न सक्छ।

विशेषगरी मुस्लिम समुदायको भाजपा विरोधी मतदान रणनीतिले सही हिसाबले काम गरेको देखिँदैन। उता, भाजपा पनि मुस्लिमप्रति रुचि देखाउनुभन्दा पछाडि परेको हिन्दु वर्ग (ओबिसी)का नेतालाई बढी अवसर दिन उद्यत् देखिन्छ। पछिल्लो चुनावमा उठाइएका मुस्लिम उम्मेदवारको तथ्यांकले भारतीय राजनीतिमा मुस्लिम समुदायको किन कमजोर प्रस्तुति छ भन्नेमा अझ बढी प्रस्ट पार्छ।

भारतीय लोकसभा चुनावमा मुस्लिम प्रतिनिधित्वको अभाव।

0Shares

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *